Back

ⓘ Հայաստանի առողջապահություն - Հայաստանի առողջապահություն, Հին Երևանի առողջապահություն, Հայաստանի առաջին հանրապետություն, Ռաֆայել Փարսադանյան, Հայաստանի զինանշան ..



                                               

Հայաստանի առողջապահություն

Հայ և օտար պատմիչների վկայությամբ՝ 3-4-րդ դարերում Սեբաստիայում և Կեսարիայում Փոքր Հայք արդեն եղել են հիվանդանոցներ, որտեղ աշխատել են հմուտ բժիշկներ։ Ըստ հայ պատմիչներ Փավստոս Բուզանդի և Մովսես Խորենացու՝ 4-րդ դարում Ներսես Ա Մեծ կաթողիկոսի 353-357 կոնդակով Հայաստանի տարբեր վայրերում բացվել են հիվանդանոցներ ու բորոտանոցներ։

                                               

Հին Երևանի առողջապահություն

Չնայած այն հանգամանքին, որ 18-րդ դարում հայկական բժշկությունը եվրոպականի ազդեցությամբ և ավանդույթների հիման վրա բավական զարգացել էր՝ պարսկական տիրապետության շրջանում Երևանում չի եղել առողջապահական ոչ մի հաստատություն՝ ո՛չ հիվանդանոց և ո՛չ դեղատուն։

                                               

Հայաստանի առաջին հանրապետություն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայաստան այլ կիրառումներ‎ Հայաստանի Հանրապետութիւն, ստեղծվել է 1918 թվականի մայիսի 28-ին՝ մայիսին տեղի ունեցած Սարդարապատի, Բաշ-Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերից հետո։ Առաջին հանրապետությունը հիմնադրվեց հայ ժողովրդի համար ծանր ժամանակահատվածում, երբ երիտթուրքական բնաջնջման ծրագրից խուսափած բազմահազար հայ գաղթականներն ու սովը, տրանսպորտային ուղիների շրջափակումները, քեմալական Թուրքիայի հարձակումը, ինչպես նաև Բրիտանական Կայսրության մանիպուլատիվ ու դավաճանական կեցվածքը Դաշնակցական Կառավարության նկատմաբ հնարավորություն չէին ընձեռելու պետության ղեկավարներին ...

                                               

Ռաֆայել Փարսադանյան

Ռաֆայել Փարսադանյան - 1973, օգոստոսի 29, Երևան), բժշկագիտության պատմաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր ։

                                               

Հայաստանի զինանշան

Հայաստանի զինանշանի մասին օրենքն ընդունվել է Հայաստանի Գերագույն Խորհրդի կողմից 1992 թվականի ապրիլի 19-ին։ Վերականգնվել է Հայաստանի առաջին հանրապետության զինանշանը, որի հեղինակներն են ճարտարապետ, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս Ալեքսանդր Թամանյանը և նկարիչ Հակոբ Կոջոյանը։ 2005 թվականի նոյեմբերի 27-ի ՀՀ Սահմանադրության բարեփոխումներից հետո, 2006 թվականի հունիսի 15-ին ընդունվել է "ՀՀ զինանշանի մասին" նոր օրենքը։ Հայաստանի պետական զինանշանի կենտրոնական մասում՝ վահանի վրա, պատկերված են հայկական չորս թագավորական տոհմերի՝ Արտաշեսյանների, Արշակունիների, Բագրատունիների և Ռուբինյանների ...

                                               

Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանում

Հայաստանի վարչատարածքային միավորներն են մարզերը և համայնքները։ Վարչատարածքային բաժանումը, Կառավարության ներկայացմամբ, սահմանվում է օրենքով։ Համայնքը կարող է ընդգրկել մեկ կամ ավելի թվով բնակավայրեր։ Կառավարությունը մարզերում իր տարածքային քաղաքականությունն իրագործում է մարզպետների միջոցով։ Մարզպետներին նշանակում և ազատում է Կառավարությունը։ Մարզպետները համակարգում են պետական կառավարման մարմինների տարածքային ստորաբաժանումների գործունեությունը, բացառությամբ օրենքով սահմանված դեպքերի։ Երևանում տարածքային կառավարման առանձնահատկությունները սահմանվում են օրենքով։ Մարզերում իրականացվում է պետական ...

                                               

Հայաստանի ֆիզիկական և մարդկային ռեսուրսներ

Ֆիզիկական և մարդկային ռեսուրսները, առողջապահական հաստատությունների ընդհանուր թվաքանակը դեռևս խորհրդային տարիներին նվազման միտում ուներ, որն ավելի է խորացել անկախացումից հետո։ Համակարգի օպտիմալացման ընթացքում բժիշկների ընդհանուր թվաքանակը պահպանվել է, գրեթե կրկնակի կրճատվել է միջին բժշկական անձնակազմի հիվանդանոցային մահճակալների թիվը, նվազել են մահճակալների տարեկան միջին զբաղվածությունը, մահճակալի վրա 1 հիվանդի անցկացրած օրերի միջին թիվը և ամբուլատոր հաճախումների միջին թիվը։ Ստոմատոլոգների և ատամնաբույժների թիվը կրկնապատկվել է. 10.000 բնակչի հաշվով 1990-93 թվականներից 2009 թվականին հասել է ...

                                               

Հայաստանի Ազգային ժողով

1918 թվականի մայիսի 28-ին Հայաստանն իրեն հռչակեց անկախ պետություն։ Ձևավորվեց երկրի բարձրագույն իշխանության մարմինը՝ Հայաստանի խորհրդարանը։ 1990 թվականին Հայաստանի Գերագույն խորհուրդը 260 պատգամավոր ձևավորվեց մեծամասնական ընտրակարգով՝ 2 փուլով՝ մայիսի 20-ին և հունիսի 3-ին։ Նոր խորհրդարանում ներկայացվեցին երկու քաղաքական ուժեր՝ ՀՀՇ-ն և Հայաստանի կոմունիստական կուսակցությունը։ Պատգամավորական խմբերն էին՝ "Հանրապետություն" 38 պատգամավոր, "Արցախ" 11 պատգամավոր, "Լիբերալ-դեմոկրատներ" 10 պատգամավոր, "Ազգային առաջադիմություն" 10 պատգամավոր, ՀՅԴ-ն վերակազմակերպվեց պատգամավորական խմբի 12 պատգամավոր։ ...

                                               

Հայաստանի դրոշ

Հայաստանի դրոշ, Հայաստանի պետական խորհրդանիշներից մեկը։ Այն սահմանված է Հայաստանի Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է կարմիր, կապույտ, նարնջագույն գույներից ՝ հորիզոնական հավասարաչափ շերտերով, լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։ Այն չափերով և գույներով Հայաստանի Առաջին Հանրապետության դրոշի կրկնությունն է։ "ՀՀ դրոշի մասին" առաջին օրենքն ընդունել է ՀՀ Գերագույն խորհուրդը 1990 թվականի օգոստոսի 24-ին։ Ներկա օրենքն ընդունվել է 2006 թվականի հունիսի 15-ին 2005 թվականի Սահմանադրական փոփոխություններից հետո։ Դրոշի գույների մասին կան տարբեր մեկնաբանություններ։ 2006 թվականի օրենքում ...

                                               

Հայաստանի Հանրապետության նախագահ

Հայաստանի Հանրապետության նախագահը պետության գլուխն է։ Հանրապետության նախագահը հետևում է Սահմանադրության պահպանմանը, ապահովում է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բնականոն գործունեությունը։ Հանրապետության նախագահը Հայաստանի Հանրապետության անկախության, տարածքային ամբողջականության և անվտանգության երաշխավորն է։ Հանրապետության նախագահն անձեռնմխելի է։ Հանրապետության նախագահն իր լիազորությունների ժամկետում և դրանից հետո չի կարող հետապնդվել և պատասխանատվության ենթարկվել իր կարգավիճակից բխող գործողությունների համար։ Իր կարգավիճակի հետ չկապված գործողությունների համար Հանրապետության նախագ ...

                                               

Հայաստանի վարչապետ

Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ - Հայաստանի գործադիր մարմնի՝ կառավարության ղեկավար։ Վարչապետը նշանակվում է Հայաստանի նախագահի ու հաստատվում է ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից։

                                               

Հայաստանի զինված ուժեր

Հայաստանի զինված ուժեր, Հայաստանի անվտանգությունը, պաշտպանությունը և տարածքային ամբողջականությունը, նրա սահմանների անձեռնմխելիությունը պաշտպանող պետական ռազմական հաստատություն։

                                               

Առողջապահության ազգային ինստիտուտ

ՀՀ ԱՆ Առողջապահության ազգային ինստիտուտ, ՀՀ ԱՆ "Ակադեմիկոս Սուրեն Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտ" ՓԲԸ, Հայաստանի առողջապահության նախարարության կողմից հիմնադրված ինստիտուտ, որը ՀՀ բնակչությանը մատուցվող առողջապահական ծառայությունների որակի բարելավման նպատակով Հայաստանի տարածքում գործող առողջապահական հաստատություններում իրականացնում է ազգային կլինիկական ուղեցույցների և դրանց հիման վրա մշակված ազգային կլինիկական գործելակարգերի ներդրում ու գործարկում, իրականացնում է աշխատանքներ ուղղված առողջապահության զարգացման խնդիրների լուծմանը, գիտականորեն հիմնավորում և մշակում է առողջ ...

                                               

Առողջարանային գործը Հայաստանում

Առողջարանային գործ ը Ազգաբնակչության առողջարանային բուժումը կազմակերպելու նպատակով առողջարաններ են հիմնադրվել Դիլիջանում, Արզնիում և Ջերմուկում ։ 1925 թվականին ստեղծվել է առժողկոմատի առողջավայրային վարչությունը։ Առողջարանների ցանցը հետագայում ընդլայնվել է՝ 1930-թվական ին Կուրորտաբանության և ֆիզիկական մեթոդներով բուժման ԳՀհ-ի հիմնադրմամբ։ ՀՀ հանք, ջրերի և առողջարանների տեղանքի բնակլիմայական պայմանների գիտականորեն հիմնավորված տվյալները նպաստել և հիմք են դարձել Արզնիում, Ջերմուկում, Դիլիջանում, Հանքավանում, Արզականում և Վանաձորում նոր առողջարանների ստեղծման ու զարգացման, ինչպես նաև հանք, ջրեր ...

                                               

Արմաշի առողջության կենտրոն

Արմաշի առողջության կենտրոն, Ակադեմիկոս Արսեն Հայրիյանի անվան Արմաշի առողջության կենտրոն ՓԲԸ, հիմնադրվել է 1953 թվականին, որպես գյուղական բժշկական տեղամաս Արարատի շրջանի Արմաշ գյուղում։ Կենտրոնը կոչվում է հիմնադրի` ԽՍՀՄ բժշկագիտության ակադեմիայի թղթակից անդամ, բժշկական գիտությունների դոկտոր պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր, ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի Սեմաշկոյի անվան մրցանակի դափնեկիր Արսեն Հայրիյանի անունով։

                                               

Արյունաբանությունը և փոխներարկաբանությունը Հայաստանում

Արյունաբանությունը և փոխներարկաբանությունը Հայաստանում, Արյունաբանության և փոխներարկաբանության զարգացումը Հայաստանում պայմանավորված է 1932 թվականին Ռուբեն Յոլյանի նախաձեռնությամբ Մոսկվայի Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական կենտրոնական ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղի կազմակերպմամբ, որի հիման վրա 1947 թվականին ստեղծվել է Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական կենտրոնի ։ Վերջինս արյունաբանության և փոխներարկաբանության ոլորտի գիտական, ուսումնական, գիտամեթոդական և համակարգող բուժհաստատություն է հանրապետությունում, որտեղ կազմակերպվում են արյունաբան, բոլոր հիվանդո ...

                                               

Դեղագիտությունը Հայաստանում

Դեղագիտությունը Հայաստանում։ Դեղագիտության առաջին դասընթացը կազմակերպվել է 1974 թվականին ԵԲԻ դեղագործ, քիմիայի ամբիոնում ։ 1987 թվականին դեղագիտության դասընթաց է կազմակերպվել նաև կլինիկական դեղաբանության, դեղագիտության և բուսաբանության ամբիոնում, իսկ 2006 թվականին հիմնադրվել է դեղագիտության ինքնուրույն ամբիոն ։ Ստեղծվել են դեղագիտության հայերեն առաջին ուսումնական ձեռնարկները ։ Կատարվում են դեղաբույսերի պաշարագիտության հայերեն մեթոդ, մշակումներ ։ Հետազոտվում են հանրապետության բուսաշխարհին բնորոշ դեղատու բուսատեսակները։ Դեղագիտական վերլուծություններ են կատարվել ՀՀ ֆլորայի աստղածաղկազգիների և ...

                                               

Դեղագործությունը Հայաստանում

Դեղագործություն 1927 թվականին Ա. Սնջոյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է դեղագործություն, 1947 թվականին՝ դեղագործ, քիմիայի լաբորատորիա, որոնց հիման վրա 1955 թվականին՝ ՀհԱՀ ԳԱ ՆՕՔՀ-ն։ Վերջինիս տեխնոլոգիական բաժնում արտադրվել են տարբեր դեղանյութեր ։ 1972 թվականին ԵԲՀ-ում բացվել է դեղագիտության ֆակուլտետ, 1977 թվականին՝ դեղերի տեխնոլոգիայի և դեղագործ, քիմիայի ամբիոններ։ ԵՊԲՀ-ում 2008 թվականին հիմնադրվել է դեղագործության ամբիոն, որտեղ կատարվում են դեղաբանության, դեղագիտական և թունաբան, քիմիաների, կլինիկ, դեղաբանության և կլինիկական դեղագիտության համալիր ուսումնասիրություններ։ Ամբիոնում դեղագետները ...

                                               

Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոն

Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոնը նախկինում թիվ 2 ծննդատուն Հայաստանի առաջին մանկաբարձական-գինեկոլոգիական հիվանդնոցն է։ Այն գործում է 1920 թվականից։ Հիվանդանոցի շենքը կառուցվել է Ալեքսանդր Թամանյանի նախագծով։ Հիվանդանոցի շենքն ընդգրկված է Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։ Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոնում գործում են բոլոր անհրաժեշտ բաժանմունքները, որտեղ մատուցվում է մանկաբարձական-գինեկոլոգիական օգնություն։ Կենտրոնը Երևանի պետական բժշկական համալսարանի Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի բաժնի հիմնական բազան է։ Կենտ ...

                                               

Կլինիկական իմունաբանությունը և ալերգաբանությունը Հայաստանում

Կլինիկական իմունաբանության և ալերգաբանության զարգացումը Հայաստանում պայմանավորված է 1990 թվականին ԵՊԲՀ-ում Ս. Ղամբարովի ղեկավարությամբ մանրէաբանության, վիրուսաբանության և իմունաբանության ամբիոնի հիմնադրմամբ։ Սկզբնական շրջանում դասընթացը նախատեսվել է բուժական և մանկաբուժական ֆակուլտետների ուսանողների համար։ Ս. Ղամբարովը կազմակերպել է նոր գիտական լաբորատորիա։ 1996 թվականին դասընթացի հիմքի վրա ստեղծվել է ամբիոն, և կլինիկական իմունաբանությունն ու ալերգաբանությունը դարձել են պարտադիր ուսուցման առարկաներ նաև ստոմատոլոգիական, ռազմաբժշկական և դեղաբանական ֆակուլտետներում։ Ամբիոնում ուսումնասիրվում ...

                                               

Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտ

Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտ, վերականգնողական և ֆիզիկական բժշկության, կուրորտաբանության մասնագիտացված գիտա-ուսումնա-գործնական բազմապրոֆիլ բուժհաստատություն։ Կլինիկական ուղղվածությամբ առաջին գիտահետազոտական կենտրոններից մեկը Երևանում։

                                               

Հայաստանի առողջապահության ֆինանսավորում

Առողջապահության ֆինանսավորումը "1996-2000 թվականների ՀՀ առողջապահության համակարգի բարեփոխումների և զարգացման ծրագրին" համապատասխան՝ հանրապետության տարածքում գործող բուժկանխարգելիչ հիմնարկների կառավարումն ու ֆինանսավորումն իրականացվել են ապակենտրոնացված ձևով՝ 10 մարզպետարանների, Երևանի քաղաքապետարանի և ՀՀ ԱՆ-ի կողմից՝ իրենց ենթակայության բուժհաստատությունների մասով։ 1997 թվականին ՀՀ Կառավարության որոշմամբ ստեղծվել է ՀՀ Կառավարությանն առընթեր Պետական առողջապահության գործակալություն ՝ մարզային և Երևան քաղաքի տարածքային ստորաբաժանումներով, որոնք տեղերում իրականացնում են հիվանդների շահերը պաշտպ ...

                                               

Մանկաբարձությունը և գինեկոլոգիան Հայաստանում

Մանկաբարձությունը և գինեկոլոգիան Հայաստանում, մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի զարգացումը Հայաստանում սկսվել է 1923 թվականից Գրիգոր Արեշյանի նախաձեռնությամբ Երևանի Պետական Համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում, ապա 1958 թվականին Երևանի պետական բժշկական համալսարանում մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնների կագմակերպմամբ, ինչպես նաև 1931 թվականին Մայրության և մանկության պահպանության ինստիտուտի հիմնադրմամբ։ Սկգբնական շրջանում կատարվել են հղիության ընթացքի, ծննդաբերության, մայր-պտուղ-արգանդային համակարգի, նորածնի և հետծննդյան շրջանի վրա մալարիայի ազդեցության, ինչպես նաև կնոջ ընկերքում, մոր և պտղ ...

                                               

Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ

Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ, կլինիկական, գիտահետազոտական և կրթական գործունեություն իրականացնող խոշորագույն կենտրոն Երևանում։ Հիմնադրվել է 1974 թվականին։

                                               

Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն

Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն հիմնվել է Երևանում, 1937 թվականին՝ մայրության և մանկության պահպանության գիտահետազոտական ինստիտուտի բազայի վրա։

                                               

Նյարդախտաբանությունը Հայաստանում

Նյարդախտաբանության բնագավառի զարգացումը Հայաստանում պայմանավորված է Ա. Արզումանյանի նախաձեռնությամբ 1926 թվականին ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետում, իսկ 1958 թվականին ԲԿԻ-ում նյարդաբանության ամբիոնների ստեղծմամբ։ Առաջինը հետազոտվել են նյարդային համակարգի ախտահարումները մալարիայի և բրուցելոզի ժամանակ։ Զբաղվել են պոլիոմիելիտի, ցրված սկլերոզի, մկանային թուլության, գրիպի ժամանակ գլխուղեղի բորբոքման, բազմասեզոնային ուղեղաբորբերի ախտորոշման ու բուժման հարցերով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ԳՀ աշխատանքներ են կատարվել հիմնականում նյարդային համակարգի վնասվածքների ախտածնության ու բուժման, 1950- ...

                                               

Նորք (առողջարան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորք այլ կիրառումներ "Նորք", մանկական տուբերկուլոզային առողջարան։ Գտնվում է Երևանի արևելյան սարալանջին, ծովի մակերեույթից 1130 մ բարձր։ Հիմնադրվել է 1932 թվականին։ Կլիման մեղմ է, արևոտ, օդը՝ մաքուր, տեղանքը՝ քամիներից պաշտպանված։ Առողջարանում կան բժշկական, ատամնաբուժական կաբինետներ, բուժական ֆիզկուլտուրայի դահլիճ, կլինիկա-ախտորոշիչ լաբորատորիա։ Բուժիչ միջոցներն են՝ առավոտյան լիցքային վարժությունները, բուժական ֆիզկուլտուրան, ռացիոնալ սնունդը, բացօթյա քունը, վիտամինային, անհրաժեշտության դեպքում՝ դեղորայքային բուժումը ե այլն։ Բուժվում են տուբերկուլոզով հիվան ...

                                               

Շենգավիթ (բժշկական կենտրոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շենգավիթ այլ կիրառումներ "Շենգավիթ" բժշկական կենտրոնը, բազմապրոֆիլային բուժախտորոշիչ ձեռնարկություն։ Բժշկական կենտրոնի կազմում գործում են կանխարգելիչ, ախտորոշիչ, բուժական և վերականգնողական գործառույթներ իրականացնող բաժանմունքներ և ծառայություններ։

                                               

Ռուբեն Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոն

Ռուբեն Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոն, ՀՀ ԱՆ պրոֆեսոր Ռ. Հ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոն, արյունաբանության և փոխներարկաբանության ոլորտում խոշոր գիտա-հետազոտական կենտրոն Երևանում։

                                               

Սրտաբանության ինստիտուտ

Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ, Սրտաբանության ինստիտուտ, Լևոն Հովհաննիսյանի անվան գիտահետազոտական հիմնարկություն Երևանում, հիմնադրվել է 1961 թվականին՝ Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի համակարգում, ՀԽՍՀ ԳԱ Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի սրտաբանության բաժանմունքի և ռենտգենաբանության ու ուռուցքաբանության ինստիտուտի սրտային վիրաբուժության բաժանմունքի հիմքի վրա։ Մինչև 1969 թվականը անվանվել է սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության ինստիտուտ։ 1966-1991 թվականներին ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության համակարգում էր։ 1975 թվականին ինստիտուտից առանձնացել էր ԽՍՀՄ առողջապահությա ...

                                               

Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտական կենտրոն (Երևան)

Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտական կենտրոն, օրթոպեդո-վնասվածքաբանական կանխարգելիչ ծառայություն իրականացնող առողջապահության առաջադեմ բնագավառներից մեկը։ Որպես օրթոպեդիկ հաստատություն՝ կենտրոնը հիմնադրվել է 1946 թվականին պրոֆեսոր Քրիստափոր Պետրոսյանի կողմից։

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →