Back

ⓘ Հայաստանի բնակչություն - Հայաստանի Հանրապետության բնակչություն, Հայաստանի բնակչության միգրացիա, Հայաստանի մարդահամար, Հայաստանը նոր ժամանակներում, Արմավիր ..



                                               

Հայաստանի Հանրապետության բնակչություն

Արևելյան Հայաստանի հյուսիսային մասերը Ռուսական կայսրության կազմում հայտնվեցին չորս փուլով՝ 1801-1878 թթ․։ Արևելյան Հայաստանի հարավային մասերը մինչ այժմ Պարսկաստան–Իրանի կազմում են։ 1828-ին, երբ Արևելյան Հայաստանի Երևանի և Նախիջևանի խանությունները միացել են Ռուսաստանին, կազմելով Հայկական մարզը, այն ունեցել է ընդամենը 161 հազար բնակիչ։ 1828-1829 թթ. Արևելյան Հայաստանի հարավային մասերից, որոնք մինչ այժմ Պարսկաստան–Իրանի կազմում են, Ատրպատականի հայկական բնակավայրերից և Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո գտնվող Արևմտյան Հայաստանից շուրջ 150 հազար հայ է տեղափոխվել Հայկական մարզ և Արևելյան ...

                                               

Հայաստանի բնակչության միգրացիա

Բնակչության միգրացիան բնակչության տեղաշարժերն են հիմնականում մեծ խմբերով՝ պայմանավորված պատերազմներով, քաղաքական իրավիճակներով, բնական աղետներով, տնտեսական և այլ պատճառներով։ Միգրանտները լինում են արտագաղթողներ, ներգաղթողներ, ներքին տեղափոխվողներ, ինչպես նաև փախստականներ։

                                               

Հայաստանի մարդահամար

Հայաստանի մարդահամար, Հայաստանում անցկացվում է մոտավորապես յուրաքանչյուր 10 տարին մեկ անգամ՝ երկրում ժողովրդագրության մասին ճշգրիտ տվյալներ հավաքելու նպատակով։

                                               

Հայաստանը նոր ժամանակներում

Վարչական բաժանումը Անդրկովկասում կատարելիս ռուսական կառավարությունը հաշվի չէր առնում ժողովուրդների պատմական տարածքներն ու անվանումները, ազգային առանձնահատկությունները։ 1867 թվականի դեկտեմբերի 9-ի օրենքով՝ երկրամասը վերաբաժանվել է 5 նահանգի՝ Քութայիսի, Թիֆլիսի, Երևանի, Ելիզավետպոլի և Բաքվի։

                                               

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքների ցանկ

Այս ցանկում Հայաստանի քաղաքները դասավորված են այբբենական կարգով Հայաստանի քաղաքների ցանկ, Հայաստանի երեք խոշոր քաղաքներն են՝ Երևան, Գյումրի և Վանաձոր, որոնց ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 1.273.200 մարդ։ Հայաստանի բնակչության մեծամասնությունը 64.3 % ապրում են քաղաքային բնակավայրերում։ Ըստ 2015 թվականի հուլիսի 1-ի՝ 2011 թ. մարդահամարի հիմքով կատարված հաշվառման Հայաստանի 20 ամենախոշոր քաղաքներն են, Երևան 1.071.800, Գյումրի 118.600, Վանաձոր 82.800, Վաղարշապատ 46.800, Աբովյան 44.400, Կապան 42.700, Հրազդան 41.600, Արմավիր 29.000, Դիլիջան 23.700, Արտաշատ 21.300, Իջևան 20.700, Սևան 20.600, Չար ...

                                               

Արցախի Հանրապետության բնակչություն

Արցախի Հանրապետության բնակչություն, 1994 թվականի զինադադարով ամրագրված Արցախի Հանրապետության փաստացի տարածքի բնակչություն։ Ընդհանուր քանակը 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կազմել է 141.400 մարդ։ Քաղաքաբնակների թիվը 74.183 մարդ է կամ 52.5 %, գյուղական բնակչությունը՝ 67.217 մարդ է կամ 47.5 %, ընդ որում տղամարդկանց թիվը 68.048 մարդ կամ 48.1%, կանանցը՝ 73.352 կամ 51.9%։ Մայրաքաղաք Ստեփանակերտի բնակչությունը եղել է 52.310 մարդ։ Արցախյան շարժման և 1991-1994 թվականների պատերազմի հետևանքով զգալի փոփոխության է ենթարկվել երկրի ժողովրդագրական պատկերը։ 1988 թվականից սկսած շուրջ 23 հազար փախստական ...

                                               

Համայնք (Հայաստան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Համայնք Համայնք, տեղական ինքնակառավարվող վարչատարածքային միավոր Հայաստանում։ Կազմակերպվել է 1995 թվականի դեկտեմբերից, ներառվում է մարզի մեջ։ Հայաստանում կա 930 համայնք, որից 871-ը՝ գյուղական ։ Ընդգրկում է մեկ կամ ավելի թվով բնակավայրեր, Երևան քաղաքում՝ նաև առանձին թաղամասեր։ Հայաստանի բոլոր բնակավայրերն առանձին կամ այլ բնակավայրի բնակավայրերի հետ ընդգրկված են համայնքների մեջ։ Տարբերում են քաղաքային և գյուղական համայնքներ։ Երևան քաղաքի թաղամաս և բնակավայր ընդգրկող համայնքները կոչվում են թաղային համայնքներ։ Մեկ բնակավայր ընդգրկող համայնքին տրվում է այդ բնակ ...

                                               

Հայաստանի կենտրոնական բանկ

Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկ, պետական գործառույթներով օժտված իրավաբանական անձ է, որի միակ հիմնադիրը Հայաստանի Հանրապետությունն է։ Կենտրոնական բանկն իր խնդիրներն իրականացնելիս անկախ է Հայաստանի Հանրապետության պետական մարմիններից։ Կենտրոնական բանկը միասնական կենտրոնացված համակարգ է, որը ներառում է բանկի գլխավոր գրասենյակը և տարածքային ստորաբաժանումները։ Կենտրոնական բանկի հիմնական նպատակներն են Հայաստանի Հանրապետությունում գների կայունության և ֆինանսական կայունության ապահովումը։ Գների կայունության ապահովման նպատակով Կենտրոնական բանկի գործառույթն է գների կայունության ապահովմանն ու ...

                                               

Խորհրդային կարգերի հաստատումը Հայաստանում

Խորհրդային կարգերի հաստատում Հայաստանում, Հայաստանի խորհրդայնացում, Հայաստանի օկուպացիան Խորհրդային Ռուսաստանի կողմից, Հայաստանի Հանրապետության պետականության կորստի և Հայաստանում խորհրդային հանրապետության հռչակման գործընթաց։ Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Սիմոն Վրացյանի վերջին կառավարության հրաժարականով նոյեմբերի 29-ին Հայաստանը հռչակվեց Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն։

                                               

Արմավիր

Արմավիրը գտնվում է Երասխի ձախ ափին, Արարատյան դաշտում։ Մովսես Խորենացին Արմավիրի հիմնադրումը վերագրում է Հայկ Նահապետի թոռ Արամայիսին մ.թ.ա. II հազարամեակից առաջ, ըստ ավանդության "Հայկ Նահապետի թոռ Արամայիսը իր բնակության համար տուն է շինում գետի ափին մի բլուրի վրա և իր անունով այն կոչում է Արմավիր, իսկ գետի անունն իր թոռան՝ Երաստի անունով դնում է Երասխ"։ Արարատյան կամ Վանի թագավորության Ուրարտական շրջանում՝ մ.թ.ա. մոտ 776 թվականին, Արգիշտի Առաջին թագավորն այստեղ կառուցել է բերդ, և իր անունով այն կոչել Արգիշտիխինիլի, որը գոյություն է ունեցել մ.թ.ա. 8-5-րդ դարերում։ Ուրարտական պետության անկ ...

                                               

Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում

Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում եղել է մոտ մեկ դար։ Գավառների հիմնական մասը Ռուսական կայսրությանն են միացել երեք փուլով՝ 1804-1813 և 1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական, ինչպես նաև 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմների արդյունքում։ Թուրք-պարսկական լուծի թոթափումը թեև չէր նշանակում լիակատար ազատագրում, այդուհանդերձ առավել բարվոք պայմաններ էր ստեղծում հայ ժողովրդի հասարակական-քաղաքական, մշակութային ու տնտեսական առաջընթացի համար։ Առաջին աշխարհամարտի ընթացքում՝ 1918 թվականին, Արևելյան Հայաստանում վերականգնվել է հայկական պետականությունը՝ Հայաստանի Հանրապետությունը։

                                               

Հայաստանն ուշ միջնադարում

Հայաստանը ուշ միջնադարում հայ ժողովրդի պատմության 15-18-րդ դարերի դեպքեր և իրադարձություններ։ 15-րդ դարից սկսած հայ ժողովուրդը զուրկ էր պետականությունից Մեծ Հայքի տարածքում։ 1375 թվականին կործանվել էր հայկական վերջին պետականությունը՝ Կիլիկիայի Հայկական Թագավորությունը։ Անկում էին ապրել Հայաստանի երբեմնի հովանավորներ Բյուզանդական կայսրությունն ու Վրացական թագավորությունը։ Հայաստանում այլևս չկար որևէ խոշոր նախարարական տուն. ասպարեզից հեռացել էին դարավոր պատմություն ունեցող Բագրատունիները, Արծրունիներն ու Սյունիները։ Վրաց Բագրատունիների հովանավորության տակ ստեղծված Զաքարյանների իշխանապետությա ...

                                               

Արմենոիդ ռասա

Արմենոիդ ռասա, 20-րդ դարի ռասայական մարդաբանությունում Կովկասյան ռասայի ենթատիպ։ Համաձայն մարդաբան Կարլետոն Կունի՝ արմենոիդ ռասայի տարածման կենտրոն են համարվել Արևմտյան Ասիայի հյուսիսային մասը, մասնավորապես Հայաստանը և Հարավային Կովկասը, Իրանը, Վերին Միջագետքը, Հարավարևելյան Թուրքիան և Լևանտը։

                                               

Երևանի բնակչություն

Երևանն իր պատմության ընթացքում ենթարկվել է անհաշվելի արհավիրքների, եղել է տասնյակ պատերազմների թաթերաբեմ ու յուրաքանչյուր արհավիրքի արդյունքում զգալի կերպով փոխել իր դեմոգրաֆիկ տեսքը։ Երևանը հանդիսացել է բնակության վայր ուրարտացի, հայ, թուրք-թաթար, ռուս ու բազմաթիվ այլ ազգի ներկայացուցիչների համար։ Երևանի ներկայիս տարածքում տարբեր դարերում գոյություն են ուենցել մի շարք բնակավայրեր։ Դրանց թվում են Շենգավիթը, Էրեբունին, Թեյշեբաինին, Կոնդը, Նորագյուղը, Ավանը, Քանաքեռը և այլն։

                                               

Հայաստանի բնակչության առողջության ցուցանիշներ

Մոր և մանկան առողջության պահպանության ԳՀ կենտրոնը Մոր և մանկան առողջության պահպանման ոլորտի ռազմավարական նպատակները երեխաների, դեռահասների, մայրերի վերարտադրողական առողջության պահպանումն ու երեխաների սնուցման բարելավումն են։ Անկախության հռչակումից հետո ՀՀ-ն, որպես ՄԱԿ-ի անդամ երկիր, միացել է այդ կազմակերպության ստանձնած պարտավորություններին։ Մոր և մանկան առողջության պահպանումը՝ որպես հիմնական գերակայություն, ամրագրված է ՀՀ Սահմանադրությամբ ու օրենքներով և արտացոլված է մի շարք ազգային ռազմավարական փաստաթղթերում, ՄԱԿ-ի պայմանագրերում, համաշխարհային հռչակագրերում և օրենքներում։ Մոր և մանկան ա ...

                                               

Հայաստանի ժողովրդագրություն

Բնակչության ընթացիկ հաշվառման ցուցանիշներից սոցիալ-տնտեսական վիճակագրությունում լայնորեն կիրառվում է բնակչության թվաքանակը։ Այն, որպես կանոն, հաշվարկվում է օրացուցային տարվա սկզբի կամ վերջի դրությամբ և որպես միջին տարեկան ցուցանիշ։ Որոշակի ժամանակահատվածում բնակչության թվաքանակի մեծության փոփոխությունը դիտարկվում է որպես բնակչության թվաքանակի ընդհանուր հավելաճ և հաշվարկվում է որպես օրացուցային տարվա սկզբի և վերջի դրությամբ ստացված արդյունքների տարբերություն։ Այն դեպքում, երբ տարվա սկզբի դրությամբ թվաքանակը գերազանցում է տարվա վերջի դրությամբ ցուցանիշին, ապա ընդհանուր հավելաճի փոխարեն արձան ...

                                               

ՀՀ բնակչության ազգային կազմ

ՀԽՍՀ-ն ազգային կազմով ամենամիատարրն էր ԽՍՀՄ հանրապետությունների մեջ։ 1979 թվականին հայերի տեսակարար կշիռը կազմել է 89.7 %, 1989 թվականին՝ 93.3 %։ Առավել մեծաքանակ ազգ փոքրամասնություններից էին ադրբեջանցիները, ռուսները, եզդիները ։ 2011-ի մարդահամարի տվյալներով՝ հայերը կազմել են ՀՀ բնակչության 97.9 % ը, եզդիները՝ 1.3 %-ը, ռուսները՝ 0.4 %-ը, այլ ազգերի ներկայացուցիչները՝ 0.4 %-ը։

                                               

ՀՀ բնակչության բնական շարժ

ՀՀ բնակչության բնական շարժ բնակչության բնական շարժը խորհրդային տարիներին Հայաստանի բնակչության ավելացման հիմնական միջոցը եղել է բնական աճը՝ ծնելիության բարձր մակարդակն ու մահացության աստիճանային նվազումը։ Բնակչության բնական շարժի ընդհանուր պատկերը 1915-2010 թվականներին, 100 բնակչի հաշվով ներկայացված է աղյուսակում։

                                               

ՀՀ բնակչության սեռատարիքային կազմ

ՀՀ բնակչության սեռատարիքային կազմը Մինչև Հայրենական մեծ պատերազմը ՀԽՍՀ բնակչության կազմում գերակշռել են տղամարդիկ, հատկապես՝ տարիքային ցածր խմբերում։ Պատերազմի հետևանքով խախտվել է սեռերի հարաբերակցությունը։ 1959 թվականին կանայք կազմել են բնակչության 52.2 %-ը, 1970 թվականին՝ բնակչության բաշխումը՝ 51.2 %-ը, 1979 թվականին՝ 51.3 %-ը, 1989 թվականին՝ 51 %-ը, 2001 թվականին՝ 52 %-ը, 2010 թվականին՝ 51.5 %-ը։ 2010 թվականին բնակչության միջին տարիքը եղել է 34.8, 0-15 տարեկան երեխաների տեսակարար կշիռը՝ 19.8 %, աշխատունակ տարիքի բնակչության տեսակարար կշիռը՝68.7 %, աշխատունակ տարիքից բարձր բնակչության տե ...

                                               

ՀՀ բնակչության տեղաբաշխում և խտություն

ՀՀ բնակչության միջին խտությունը 110 մարd/կմ 2 է ։ Խտությունն առավել մեծ է Արարատյան դաշտում, որը ՀՀ տարածքի մոտ 26.7 %-ն է, և որտեղ ապրում էընղհանուր բնակչության ավելի քան 50 %-ը։ Առավել նոսր են բնակեցված ՀՀ լեռնային սահմանամերձ որոշ բնակավայրեր։ Համեմատաբար խիտ են բնակեցված Արմավիրի, Կոտայքի, Արարատի, Շիրակի, նոսր՝ Լոռու, Արագածոտնի, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի, Վայոց ձորի մարզերը։ ՀՀ բնակչության խտությունը նկատելիորեն փոխվում է նաև ըստ վերընթաց գոտիականության։ Մինչև 1000 մ բարձր, գոտում ապրում է բնակչության շուրջ 56 %-ը, 1000-1500 մետր բարձրության գոտում ՝ 17 %-ը, 1500-2000 մ բարձր, ...

                                               

ՀՀ կենսամակարդակ

Կենսամակարդակ, մարդու ֆիզիկական, հոգևոր և սոցիալական պահանջների բավարարման մակարդակի ինտեգրալ բնութագրիչ է։ Այն արտահայտվում է ցուցանիշների համակարգով, որոնք արտացոլում են մեկ շնչի հաշվով սպառվող ապրանքների և ծառայությունների ծավալները, առավել կարևոր ապրանքների բնական սպառման չափերը, մեկ շնչի հաշվով իրական եկամուտները, բնակարանով, տարբեր տեսակի կոմունալ ծառայություններով, տրանսպորտով, կապի միջոցներով ապահովվածությունը, կրթության, առողջապահության համակարգի, ինչպես նաև մշակութային կյանքի հասանելիությունը։ Միջազգային չափանիշների համաձայն՝ կենսամակարդակը բնութագրող ցուցանիշների թվին են դասվում ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →